Bài 25: Sơ kết lịch sử Việt Nam (1858-1918) – Lịch sử 11

Nước Việt Nam giữa thế kỷ XIX- trước cuộc xâm lược của tư bản Pháp. Lúc đó, thực dân Pháp trên con đường phát triển của chủ nghĩa tư bản nhu cầu xâm chiếm thuộc địa nên tư bản Pháp đã xâm lược Việt  Nam giàu sức người, sức của. Phong trào yêu nước nổi dậy liên tiếp nhưng hầu hết bị thất bại vì khủng hoảng đường lối.

A. Tìm hiểu lý thuyết

1. Nước Việt Nam giữa thế kỷ XIX- trước cuộc xâm lược của tư bản Pháp 

-Giữa thế kỷ XIX, chế độ phong kiến Việt Nam bị khủng hoảng, mâu thuẫn xã hội nảy sinh, yêu cầu

-Lúc đó thực dân Pháp trên con đường phát triển của chủ nghĩa tư bản … nhu cầu xâm chiếm thuộc địa…. nên tư bản Pháp đã xâm lược Việt Nam giàu sức người, sức của.

2. Thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam và cuộc kháng chiến của nhân dân ta 

Các sự kiện chính của tiến trình Pháp xâm lược Việt Nam (1858 – 1884)

Niên đại Sự kiện
1.9.1858 Pháp đánh chiếm bán đảo Sơn Trà, mở màn xâm lược Việt Nam
2.1859 Pháp đánh Gia Định
2.1862 Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kì
5.6.1862 Ký hiệp ước Nhâm Tuất
6.1867 Pháp chiếm ba tỉnh miền Tây Nam Kì
20.11.1873 Pháp đánh thành Hà Nội
18.8.1883 Pháp đánh vào Huế, triều đình đầu hàng ký hiệp ước Hác-măng
6.6.1884 Ký hiệp ước Pa-tơ-nốt

 

so ket lich su viet nam

                                  Các  kiện chính của phong trào Cần Vương (1885 – 1896)

Niên đại Sự kiện
5.7.1885 Cuộc phản công quân Pháp của phe chủ chiến ở Huế
13.7.1885 Ra chiếu Cần vương
1886-1887 Khởi nghĩa Ba Đình
1883-1892 Khởi nghĩa  Bãi Sậy
1885-1895 Khởi nghĩa  Hương Khê
1884-1913 Khởi nghĩa  Yên Thế
Nửa cuối thế kỷ XIX  Trào lưu cải cách Duy Tân
Các sự kiện chính của phong trào Yêu nước đầu thế kỉ XX (đến 1911)

 

Niên đại Sự kiện
1905 -1909  Phong trào Đông Du .
1907 Đông Kinh Nghĩa Thục
1908 Cuộc vận động Duy Tân và phong trào chống thuế ở Trung kì. 
1916 Vụ mưu khởi nghĩa ở Huế .
1917 Khởi nghĩa của binh lính và tù chính trị ở Thái Nguyên .
1911  Nguyễn Tất Thành bắt đầu cuộc hành trình tìm đường cứu nước .

B. Bài tập

Câu 1: Hãy nêu những đặc điểm của phong trào yêu nước và giải phóng dân tộc Việt Nam từ giữa thế kỉ XIX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất ?

 Những đặc điểm của phong trào yêu nước và giải phóng dân tộc Việt Nam từ giữa thế kỉ XIX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất:

Đặc điểm của phong trào yêu nước

Cuối thế kỉ XIX

Đầu thế kỉ XX

Hoàn cảnh

–    Nhà Nguyễn đã đầu hàng thực dân Pháp.

–    Thực dân Pháp bắt tay vào quá trình tổ chức bộ máy cai trị.

-Thực dân Pháp tiến hành chương trình khai thác thuộc địa lần thứ nhất.

– Nền kinh tế, xã hội có nhiều biến đổi.

Lãnh đạo

Văn thân, sĩ phu yêu nước hưởng ứng Chiếu Cần vương hoặc những nông dân yêu nước.

Văn thân, sĩ phu yêu nước tiến bộ chịu ảnh hưởng của khuynh hướng dân chủ tư sản, hoặc binh lính yêu nước trong quân đội Pháp.

Khuynh hướng

Phong kiến.

Dân chủ tư sản.

Lực lượng

Rất đông đảo (sĩ phu, trí thức phong kiến yêu nước, binh lính,..), nhất là nông dân.

Rất đông đảo (sĩ phu, trí thức tiến bộ, binh lính, công nhân …), nhất là nông dân.

Mục tiêu

-Đấu tranh chống Pháp, khôi phục lại chế độ phong kiến (phong trào Cần vương) hoặc để bảo vệ cuộc sống bình yên (khởi nghĩa Yên Thế).

–    Đấu tranh chống Pháp nhằm khôi phục độc lập, xây dựng nhà nước mới.

–    Đấu tranh đòi quyền lợi về kinh tế.

Hình thức

Khởi nghĩa vũ trang.

Khởi nghĩa vũ trang, bạo động, cải cách, đình công…

Quy mô

Rộng khắp, chủ yếu là Bắc và Trung Kì.

Rộng khắp, bao gồm cả Bắc Kì, Trung Kì và Nam Kì.

Kết quả

Thất bại.

Thất bại.

Câu 2: Lập niên biểu về những sự kiện chủ yếu trong phong trào Cần Vương ?

Thời gian

Sự kiện

5-7-1885

Phái chủ chiến tổ chức cuộc phản công tại kinh thành Huế.

13-7-1885

Vua Hàm Nghi ra Chiếu Cần vương.

1883- 1892

Khởi nghĩa Bãi Sậy.

1886- 1887

Khởi nghĩa Ba Đình.

1885 – 1896

Khởi nghĩa Hương Khê.

Một số chuyên mục hay của Lịch sử lớp 11: 

Giữa thế kỷ XIX, chế độ phong kiến Việt Nam bị khủng hoảng, mâu thuẫn xã hội nảy sinh. Có những biến đổi mới về kinh tế, xã hội, tư tưởng trong phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX .Về chủ trương đường lối : giành độc lập dân tộc, xây dựng một xã hội tiến bộ (quân chủ lập hiến, dân chủ cộng hòa theo mô hình của Nhật Bản). Chúc các bạn học tập tốt !

 

 

 

 

Bài viết liên quan